Lente

Daar zat hij dan, op de motorkap van een auto. Moammar Ghaddafi, al meer dan veertig jaar staatshoofd en dictator van Libië. Verdwaasd kijkt hij om zich heen, terwijl mannen, jongens, hem duwen, slaan, en aan hem trekken. Hij schreeuwt, vraagt om vergeving. De man die zonder pardon duizenden Libiërs liet vermoorden tijdens zijn bewind vraagt om medeleven. Om alsjeblieft te stoppen met slaan. Hij veegt wat bloed van zijn gezicht, kijkt naar zijn hand, waar een gouden ring bijna volledig bloedrood is geworden. Hij weet het, zijn einde is nabij.

Libië zal nooit meer hetzelfde zijn, dat is duidelijk. Ghaddafi was Libië en wie aan Libië dacht, dacht aan de kolonel. Zelfs zijn regime, dat bij het begin van de Arabische Lente door deskundigen als muurvast werd gezien, een regime dat niet zo maar zou omvallen, viel. Ghaddafi is niet meer en met hem het dictatoriale regime.

Maar nu? Libië zal zonder twijfel een moeilijke tijd tegemoet gaan. Critici van de Arabische revoluties dit jaar plaats vonden wijzen met enige regelmaat naar Egypte en Tunesië. ‘Kijk eens!’, roepen ze dan, ‘daar gaat het helemaal niet goed!’. En daar hebben ze ergens ook wel een reden voor. In Tunesië hebben zich voor de aankomende verkiezingen duizenden kandidaten gemeld, en in Egypte viel het leger onlangs Koptische christenen aan. Allemaal tekenen dat de Arabische Lente een gure herfst zal worden, menen de critici.

Dat die Koptische christenen verdedigd werden door moslims ‘vergeten’ de critici dan vaak te melden. Nee, ze wijzen liever naar islamitische partijen die het zowel in Tunesië als in Egypte goed doen in de (niet betrouwbare, maar dat zeggen ze niet) peilingen. ‘De Sharia komt eraan!’, roepen ze dan. Blijkbaar is de islam niet verenigbaar met een democratische en seculiere staat. In heel Europa zijn christen-democratische partijen al jarenlang aan de macht, en geen haan die er om kraait. In ons eigen Nederland houdt een christen-fundamentalistische partij, de SGP, zelfs een regering van liberalen en christendemocraten aan de macht. In Amerika scoren ultra-conservatieve- en christelijke Republikeinen goed in de peilingen. Als er één plek in de wereld is waar de scheiding tussen kerk en staat onder spanning staat, is dat wel de westerse wereld.

Maar goed, Libië. Het is koffiedik kijken, maar een zogenaamde western backed government is niet uit te sluiten. Een regering dus die gesteund wordt door het westen. Waarom? Om precies dezelfde reden waarom het westen jarenlang boeven als Ben Ali (Tunesië), Mubarak (Egypte) en Ghaddafi in Libië de hand boven het hoofd hielden. Stabiliteit en vooral economische winst. Libië is een OPEC-land en dus buitengewoon interessant. Interessanter dan Syrië, dat wel olie bezit maar niet zoveel als Libië, wat wellicht een reden is dat NAVO-interventie aldaar uitblijft. Nu ja, om onze olie veilig te stellen zal er een regering moeten komen die met ons wil handelen om die olie. Het is dus niet onmogelijk dat er tientallen, zo niet honderden ‘adviseurs’ richting Libië zullen gaan om te vertellen wat ze moeten doen, en hoe een democratie werkt.

Enfin, de Arabische Lente. Historisch, zonder twijfel. Het zal misschien jaren duren voordat er stabiele regeringen en democratieën zijn. Maar dat is niet erg. Alsof de westerse democratieën er van de ene op de andere dag waren. Daar gaat tijd overheen. Verkiezingen zullen misschien chaotisch of gek verlopen, maar ook is dat niet erg. De belangrijkste revolutie die de mensen in de regio hebben doorgemaakt is dat ze durven te denken, durven te praten en durven te dromen. Dat ze niet meer vastzitten in het denken dat ze moeten denken. En met die gedachte in het achterhoofd, kan er met recht gesproken worden van een Arabische Lente. De zon schijnt en nieuwe democratieën groeien en zullen hopelijk gaan bloeien.

Advertenties